නෙළුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලය

ඉතිහාසය

නෙළුව ප්‍රාදේශීය පරිපාලනය 1975.02.03 දින හිනිදුම් පත්තුව උතුර (නෙළුව) ප්‍රාදේශීය ආදායම් නිලධාරී කාර්යාලය ලෙස ආරම්භ විය. ඊට පෙර නෙළුව ප්‍රදේශය, තවලම පිහිටි හිනිදුම් පත්තුව සහකාර ආණ්ඩුවේ ඒජන්ත කාර්යාලය මගින් පාලනය වූ අතර, 1975 දී හිනිදුම් පත්තුව කොට්ඨාසය, හිනිදුම් පත්තුව උතුර (නෙළුව) හා හිනිදුම් පත්තුව දකුණ (තවලම) ලෙස කොට්ඨාස දෙකකට වෙන් කරන ලදී. පළමුව මෙම කාර්යාලය නෙළුව, බටුවංගල ප්‍රදේශයේ ස්ථාපිත කරන ලදී. ඉන් අනතුරුව කෙටි කාලසීමාවකින් පසුව මෙම ප්‍රාදේශීය ආදායම් නිලධාරී කාර්යාලය, උප දිසාපති කාර්යාලයක් බවට උසස් කරන ලදී.

ඒ අනුව, බටුවංගල ප්‍රදේශයේ ස්ථාපිතව පැවති කාර්යාලය 1985.04.19 දින දැනට කාර්යාලය පවතින ස්ථානයේ ස්ථාපිත කරන ලදී. පසුව එතෙක් පැවති උප දිසාපති කාර්යාලය 1992 වර්ෂයේ සිට නෙළුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලය බවට පත් විය.

1975 දී මෙම කොට්ඨාසයේ ප්‍රථම ප්‍රාදේශීය ආදායම් පාලක නිලධාරීවරයා ලෙස එවකට හිනිදුම් පත්තුව දකුණ (තවලම) උප දිසාපතිවරයා ලෙසින් සේවය කළ ජී. එල්. පියදාස මහතා පත් වූ අතර, එදා සිට මේ දක්වා පත් වූ ප්‍රාදේශීය ආදායම් නිලධාරීන්, සහකාර ආණ්ඩුවේ ඒජන්තවරුන්, උප දිසාපතිවරුන් සහ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරුන් 19 දෙනෙකු ප්‍රාදේශීය හා රාජ්‍ය පරිපාලනයට නායකත්වය සපයා ඇත.

මූලික තොරතුරු

ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ ඊසානදිග මායිමේ පිහිටි නෙළුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය හිනිදුම් පත්තුව ලෙසද හැඳින්වේ. මෙය නැගෙනහිර දේශාංශ 80° 19' - 80° 29.5' අතරත්, උතුරු අක්ෂාංශ 6° 17' - 6° 25.5' අතරත් පිහිටා ඇත. මෙම කොට්ඨාසය උතුරින් කළුතර සහ රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කවලින්ද, නැගෙනහිරින් මාතර දිස්ත්‍රික්කයෙන්ද, දකුණින් මාතර දිස්ත්‍රික්කයෙන්ද, බටහිරින් තවලම ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයෙන්ද මායිම් වී ඇත.

නෙළුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය හෙක්ටයාර 15,384 ක (වර්ග කිලෝමීටර 153 ක) භූමි ප්‍රමාණයක විහිදී පවතී. ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් 9.25% ක් නෙළුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් වන අතර, විශාලත්වය අනුව දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස 19 අතුරින් 4 වන ස්ථානය ගනී.

ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ ඊසානදිග මායිමේ පිහිටි මෙම ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය උතුරින් කිලෝමීටර 120-140 ක්ද, නැගෙනහිරින් කිලෝමීටර 145-170 ක්ද දුරින් පිහිටා ඇත.

මීට අමතරව, කොට්ඨාසයේ ඇති ග්‍රාම නිලධාරී වසම් 34 අතුරින් පහළ මද්දෙගම කුඩාම ග්‍රාම නිලධාරී වසම වන අතර, ලංකාගම විශාලම ග්‍රාම නිලධාරී වසම වේ. භූ විද්‍යාත්මක අංශයෙන් බලන කල, නෙළුව ප්‍රදේශය ප්‍රාග්-කේම්බ්‍රියන් යුගයට අයත් පාෂාණවලින් සමන්විත වන අතර, විශේෂයෙන්ම විජයානු ශ්‍රේණියට අයත් චානොකයිටික් (Charnockitic) සහ මෙටා-අවසාදිත (Metapelitic) පාෂාණවලින් යුක්ත වේ.

මෙම කොට්ඨාසයේ භූ විෂමතාව සැලකිල්ලට ගැනීමේදී ප්‍රධාන භූ විෂමතා කලාප 3 ක් හඳුනාගත හැකිය. එනම්: තණබිම්, මධ්‍යස්ථ උසකින් යුත් හෙළබිම් සහ අඩි 500 ට වඩා උස් වූ කඳු සහිත බිම් වශයෙනි. මෙම කොට්ඨාසයේ සාමාන්‍ය උන්නතාංශය අඩි 300 ඉක්මවන අතර, භූගෝලීය වශයෙන් මධ්‍යම කඳුකරයට ආසන්නව වයඹ සහ ගිනිකොන දිශාවන්ට විහිදෙන කඳුවැටියක් පිහිටීම නිසා වැඩි උන්නතාංශයක් ලැබී ඇත.

වර්ෂාපතන ව්‍යාප්තිය අනුව ප්‍රධාන කලාප 2 ක් හඳුනාගත හැකිය. එනම්: මිලිමීටර 4000-5000 අතර සහ මිලිමීටර 5000-4000 අතර ප්‍රදේශ වශයෙනි. එම නිසා, සාමාන්‍යයෙන් මිලිමීටර 3000 ඉක්මවන වර්ෂාපතනයක් ලබන, අධික උෂ්ණත්වයක් හෝ වැසි සමයෙන් පසු තද සුළං නොමැති පහත රට තෙත් කලාපයට අයත් ප්‍රදේශයක් ලෙස මෙය හැඳින්විය හැකිය.

තවද, භූගෝලීය අංශයෙන් නෙළුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය නිරිතදිග පහත්බිම් කලාපයට අයත් වේ. කොට්ඨාසයේ සාමාන්‍ය උන්නතාංශය මීටර් 120 ඉක්මවයි. මධ්‍යම කඳුකරයට දකුණින් පිහිටි රක්වාන කඳුවැටියට පහළින් පිහිටා තිබීම නිසා ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ අනෙකුත් ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස අතුරින් වැඩිම උන්නතාංශ හිමි වන්නේ මෙම කොට්ඨාසයටයි.

මෙම ආයතනයේ උතුරු මායිම සිංහරාජ වනාන්තරයෙන් මායිම් වන අතර උතුරු මායිමේ බටහිර කොටස මීටර් 450 ක උන්නතාංශයක් ඉක්මවයි. නැගෙනහිරින් පිහිටි දෝතලුගල කඳුවැටිය මීටර් 757.6 දක්වාද, පත්තිනිගල කඳු ප්‍රදේශය මීටර් 602 දක්වාද, කොලොන්තොටුව ප්‍රදේශය මීටර් 546 දක්වාද, ලංකාගම ප්‍රදේශය මීටර් 570 දක්වාද උසින් යුක්ත වන අතර නැගෙනහිර මායිම මීටර් 775 ඉක්මවයි. තවද දෙල්ලව ප්‍රදේශයේ උන්නතාංශය මීටර් 600 ක් වන අතර දංගල ප්‍රදේශයේ උස මීටර් 701.1 කි.

දකුණු කොටසේ පිහිටි මිල්ලව ප්‍රදේශයේ උන්නතාංශය මීටර් 510 ක්ද, මියනාවතුර ප්‍රදේශයේ මීටර් 579.6 ක්ද, කළුබෝවිටියන ප්‍රදේශයේ මීටර් 732 ක්ද, කබරගල ප්‍රදේශයේ මීටර් 519 ක්ද වේ.

තවද, දනවල, ඇඹලෙගෙදර, මාවනාන සහ ගිඟුම්මඩුව යන ප්‍රදේශයන්හි උන්නතාංශය මීටර් 150 ක් පමණ වේ.

නෙළුව කොට්ඨාසයේ අභ්‍යන්තරයේ පිහිටි මැණිකාවිට ප්‍රදේශයේ උන්නතාංශය මීටර් 413.4 ක් වන අතර හප්පිටිය ප්‍රදේශය මීටර් 238.8 ක උන්නතාංශයකින් යුක්ත වේ.

ගිං ගඟ රක්වාන කඳුවැටියේ ගොන්ගල කන්දෙන් ආරම්භ වී ගිනිකොන දෙසින් නෙළුව කොට්ඨාසයට ඇතුළු වේ. ගිං ගඟ ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රධාන ජලවහන මාර්ගයයි. දකුණු-නැගෙනහිරින් කොට්ඨාසයට ඇතුළු වන ගිං ගඟ, ලංකාගම සහ මාදුගැට ග්‍රාම නිලධාරී වසම්වල දකුණු මායිම ඔස්සේ බටහිරට ගලා බටුවංගල සහ මාදුගැට මායිම් දිගේ උතුරට ගමන් කර, මද්දෙගම, නෙළුව සහ මාවනාන දකුණු මායිම ඔස්සේ බටහිරට ගලා ගොස් තවලම ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට ඇතුළු වේ. උතුරින්, නැගෙනහිරින් සහ දකුණින් අතු ගංගා ගිං ගඟට එක් වේ.

1991 වසරේ සිට නෙළුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලය යටතේ සේවය කළ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරුන්